Kamp jij met gebroken nachten, doordat je je zorgen maakt over de coronacrisis en de eventuele gevolgen? Het is zeker vervelend als je ‘s nachts vaak wakker ligt, maar het is minder ‘erg’ dan het lijkt. Dit is een van de bevindingen van journalist Catelijne Elzes, die samen met illustrator en schrijver Deborah Freriks het boek “Van dit boek ga je beter slapen (en je wordt er knapper van)” maakte. In deze blog legt ze uit hoe dat zit.

Marlies, Yvon, Mirjam, Inger, Liesbeth, Mieke, Nikol, Willemijn, Naomi en Margriet, het zijn allemaal (bestaande) vrouwen die vaak midden in de nacht, zo ergens tussen 2.00 en 4.00 uur, wakker liggen. Dat weet ik omdat ik sinds twee jaar aan iedereen vraag: hoe slaap jij eigenlijk? Eerst dacht ik dat ik de enige was die midden in de nacht naar het plafond lag te staren. Nu weet ik dat ik geen uitzondering ben. Of was, want inmiddels slaap ik gelukkig bijna altijd dóór. Maar wat is dat toch, die nacht in twee delen. Is dát soms normaal?

Tussenuurtjes

Vroeger sliepen mensen hoogstens vier uur aan één stuk, ontdekte de Amerikaanse historicus Roger Ekirch. Ruim zestien jaar lang deed hij onderzoek naar de slaapgewoonten van vroeger. Hij schreef erover in het boek At Day’s Close: Night in Times Past. Ekirch bestudeerde dagboeken, medische verslagen en literatuur uit de oudheid en de middeleeuwen. Conclusie: mensen sliepen vroeger niet de hele nacht door, maar deden dit in meerdere fases, vaak twee.

Tot in de zeventiende eeuw, en op het platteland zelfs tot begin twintigste eeuw, gingen mensen binnen enkele uren na het ondergaan van de zon slapen. Na vier uurtjes nachtrust kwamen de meesten alweer uit bed. Ze bleven vervolgens een uur of twee wakker, waarna ze begonnen aan hun ‘tweede slaap’. Er werd in de wakkere tussenuurtjes vooral gelezen (bij kaarslicht, denk ik), gebeden, gemediteerd, gesekst en gekletst. Pas sinds we overal beschikking over kunstlicht hebben en we ’s avonds dus gemakkelijker nog door kunnen leven, gaan we later naar bed en proberen we de hele nacht door te slapen.

Acht uur aaneen slapen is relatief nieuw

Professor Ekirch maakt duidelijk dat een onderbroken nacht duizenden jaren gewoon is geweest. Dat ons streven naar acht uur aaneengesloten slaap pas een paar honderd jaar bestaat. Hij ziet wakker worden midden in de nacht dan ook niet als een vorm van slapeloosheid, maar meer als een kwestie van het volgen van ons natuurlijke slaapritme. Ook fijn om te weten: de uren tussen de twee slaapblokken werden vroeger altijd ervaren als een intieme en gewaardeerde tijd om wakker te zijn.

Opstand?

Ik vind dat nogal een inzicht. Ten eerste betekent bovenstaande dat alle middernachtelijke wakkerliggers heel normaal zijn. Gerustgesteld worden is voor alle slechte slapers fijn. Hoe minder ongerustheid, des te minder stress, des te beter de slaap. Daarnaast probeer ik nu om die 1 à 2 wakkere uren niet meer als iets slechts te zien. Het is gewoon een extra stukje leven. Een bonus, zou ik haast zeggen, quality time… Ware het niet dat je dit extra stukje leven in tegenstelling tot vroeger helaas bijna altijd alleen beleeft. Niks niet samen kletsen en seksen. Is het tijd voor een kleine opstand?

Goed slaappatroon

Moeten Marlies, Yvon, Mirjam, Inger, Liesbeth, Mieke, Nikol, Willemijn, Naomi en Margriet hun partners ervan overtuigen om die intieme uurtjes voortaan samen wakker te zijn? Misschien denk je: wat zielig voor al die partners van, maar wie weet is de twee-delen-slaap wel het best voor iedereen. Psychiater Thomas Wehr ontdekte dat uiteindelijk iedereen het slaappatroon van onze voorouders terugpakt, als je ze maar de ruimte geeft. In 1990 liet hij een groep proefpersonen een maand lang dagelijks 14 uur in het donker doorbrengen. Eerst sliepen ze 11 uur, waarschijnlijk omdat ze flink slaap hadden in te halen, maar daarna sliepen ze ongeveer 4 uur, waren ze 2 uur wakker en sliepen ze weer 4 uur.

Arme schapen

Ach, misschien moeten we onze partners maar lekker laten liggen en zelf tactieken bedenken om deze uren zo goed mogelijk door te komen. Antwoorden die wij kregen op de vraag ‘maar wat doe je dan als je ’s nachts wakker ligt?’ waren: een ander leven bij elkaar fantaseren, naar beneden om een boterham met kaas te eten, de hond aaien, door de Ikea-gids bladeren en alle afleveringen van Friends nog een keer kijken, ‘zonder geluid’. In ons boek ‘Van dit boek ga je beter slapen’ hebben we ook allerlei denk- en ademoefeningen opgenomen voor mensen die het niet meer weten of weleens iets nieuws willen uitproberen.

Schaapjes tellen nieuwe stijl

Persoonlijk overkomt het me dus niet vaak meer, maar als ik 3.00 uur op de klok zie en even mijn gedachten wil verzetten, dan denk ik vaak aan al die andere vrouwen. Marlies, Yvon, Mirjam, Inger, Liesbeth, Mieke, Nikol, Willemijn, Naomi en Margriet. In mijn hoofd roep ik hun gezichten een voor een in me op. Een vorm van schaapjes tellen maar dan anders. Ik probeer ze bemoedigend toe te ‘denken’. Kom op, je staat er niet alleen voor, ik denk aan je. Vaak maakt me dat zó rustig, dat ik niet verder dan Willemijn kom. Sorry Naomi en Margriet; ik slaap.

Comments to: Gebroken nachten door coronastress? Dit inzicht stelt gerust

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Attach images - Only PNG, JPG, JPEG and GIF are supported.

Rubrieken

Care4corona Fotowedstrijd

Tentoonstelling fotowedstrijd

Van zaterdag 8 augustus t/m zondag 20 september zal de tentoonstelling PANdemIC in Museum Hilversum te zien zijn met foto’s van de Care4Corona Fotowedstrijd. Reserveer kaartjes voor de tentoonstelling

Hou me op de hoogte?

Schrijf je in en blijf per mail op de hoogte van nieuwe artikelen:

Door je in te schrijven ga je akkoord met onze Privacyverklaring.

Login

Welcome to Typer

Brief and amiable onboarding is the first thing a new user sees in the theme.
Join Typer
Registration is closed.