We piekeren allemaal, daar is niks afwijkends aan. De mate waarin we piekeren verschilt wel per persoon. Sommige mensen doen dit nu eenmaal meer dan de ander. Piekeren is eigenlijk je brein dat overuren maakt. Je bent constant bezig met het negatief nadenken over een bepaald onderwerp zonder daar een oplossing voor te verzinnen (die er vaak ook niet is).

Piekeren heeft daardoor eigenlijk weinig zin en we zitten onszelf ermee in de weg. Maar, de coronacrisis, waar geen simpele oplossing voor is, kan er wel voor zorgen dat we meer gaan piekeren. En dat levert stress op. Of, we voelen ons gestrest en daardoor gaan we piekeren. Stress en piekeren zijn nauw verweven en versterken elkaar.

Toekomst versus verleden

Er wordt onderscheid gemaakt tussen piekeren en rumineren. Piekeren gaat over gedachten over de toekomst en rumineren over het verleden. Aan het verleden kun je niets meer veranderen. Hoogstens kun je spijt hebben, en eventueel betuigen, over iets wat is gebeurd. Op onze toekomst hebben we gedeeltelijk wel invloed. Piekeren heeft daarom meer dan rumineren wel een functie. Het stelt ons in staat om oplossingen te verzinnen voor mogelijke gevaren in de toekomst.

Piekeren is zó van vóór Christus

Heel lang geleden waren onze angsten een stuk concreter dan nu: een beest dat je aanviel of een voedseltekort. Dit leverde vrij kortstondige stress op, die ons in staat stelde om in actie te komen. In onze moderne maatschappij hebben we veel vaker te maken met abstracte gevaren, zoals nu het coronavirus en/of financiële zorgen. Hier kun je niet of nauwelijks tegen vechten of voor vluchten. Ons verouderde stress-systeem kan zeer slecht omgaan met de moderne stressoren. Piekeren is zo’n reactie op stress en kan zorgen voor een soortgelijke lichamelijke reactie als bij een ‘ouderwetse’ vecht-of-vlucht reactie. Zweten, versnelde hartslag, er komen stresshormonen vrij en er gaat meer bloed naar je spieren. Piekeren kan gezien worden als een overlevingsreactie. Het is een soort ‘vechten’. Maar piekeren verliest zijn functie als er geen oplossing is voor het probleem. Dan kunnen we oneindig veel tijd besteden aan wat we zouden willen veranderen zonder resultaat. En met alle gevolgen van dien.

Onderliggende reden

Het blijven piekeren, ook als dit niets oplevert, heeft vaak een onderliggende reden. Als we bij dat soort problemen doorvragen wat het ergste rampscenario is door bijvoorbeeld ‘en dan?’ vragen te stellen, komt er vaak een diepe onderliggende angst naar voren. Angst voor buitensluiting, angst voor de dood of angst om iemand kwijt te raken. Analyseren wat jouw dieperliggende angsten zijn, kunnen je helpen om het piekeren te verminderen. Angsten zijn namelijk vaak irreëel. Vraag je af hoe groot de kans is dat jij of een geliefde doodgaat? En hoe waar de gedachten is dat je buiten wordt gesloten. Door de onderliggende reden lichter te maken, neemt ook het piekeren af.

En zo zijn er meer concrete acties die je tegen al te veel gepieker kan ondernemen:

  • Maak onderscheidt tussen problemen die je op kan lossen en problemen die je niet kan oplossen. Is het op te lossen? Verzin er een oplossing voor. Is het niet op te lossen? Accepteer het.
  • Formuleer helpende gedachten. Als je bijvoorbeeld de hele tijd denkt: ‘mijn moeder is zo kwetsbaar, straks krijgt zij het coronavirus. En dan?’ en jij daardoor niet kan slapen, dan is dat erg vervelend. Een antwoord krijg je niet. Maar je kunt wel proberen er een andere gedachte tegenover te zetten. Zoals: ‘Mijn moeder is al oud en ze heeft aangegeven het niet erg te vinden om dood te gaan’. Beide gedachten zijn waar in dit geval, maar welke voelt fijner?
  • Zoek afleiding. Als je ‘s nachts aan het piekeren bent kan het helpen om er even uit te gaan en iets anders te doen. Daarmee kun je je gedachten even verzetten.
  • Schrijf de piekergedachten van je af. Het helpt om een piekermoment in te lassen. Zet hier een bepaalde tijd voor en schrijf je gedachten op. Als je dan op een ander moment merkt dat je begint te piekeren kan je tegen je zelf zeggen: ‘Niet nu, later kan dat weer.’ Zo stel je het iedere keer even uit en kanaliseer je je gedachten. Dit geeft rust.
  • Probeer mindful te zijn, door bijvoorbeeld meditatieoefeningen. Focus je aandacht op je ademhaling, en elke keer dat je gaat piekeren benoem je dit even en breng je daarna je aandacht weer terug naar je adem. Dit vereist wel enige oefening en zal ook zeker niet altijd even makkelijk zijn, maar het maakt het piekeren in ieder geval een stuk moeilijker.
Comments to: Piekeren, waarom doen we dat?

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Attach images - Only PNG, JPG, JPEG and GIF are supported.

Rubrieken

Care4corona Fotowedstrijd

Tentoonstelling fotowedstrijd

Van zaterdag 8 augustus t/m zondag 20 september zal de tentoonstelling PANdemIC in Museum Hilversum te zien zijn met foto’s van de Care4Corona Fotowedstrijd. Reserveer kaartjes voor de tentoonstelling

Hou me op de hoogte?

Schrijf je in en blijf per mail op de hoogte van nieuwe artikelen:

Door je in te schrijven ga je akkoord met onze Privacyverklaring.

Login

Welcome to Typer

Brief and amiable onboarding is the first thing a new user sees in the theme.
Join Typer
Registration is closed.