Psycholoog Eva de Vries bespeurt bij zichzelf steeds meer weerstand tegen de coronamaatregelen. En ziet dat fenomeen ook terug in het nieuws, waar het soms extreme vormen aanneemt. Waar komt dat verzet vandaan? En wat kunnen we ertegen doen?

Stukje bij beetje begin ik het bij mezelf te merken… Eerst was ik super serieus, raakte ik niemand aan en ging ik écht alleen de deur uit voor de wekelijkse boodschappen. Maar na ruim een maand valt het me op dat ik steeds losser begin te worden met de voorgeschreven coronamaatregelen. Ik voel zelfs enig verzet, en betrap mezelf op gedachten als: ‘Ik ben hier helemaal klaar mee, ik ga gewoon lekker wél op vakantie deze zomer en ze zoeken het maar uit!’. In sommige situaties gaat deze onvrede veel verder, zoals afgelopen weekend, toen er een groep van twintig (!) mannen een aantal handhavers mishandelde, omdat ze erop werden aangesproken meer afstand te moeten houden. Twee handhavers moesten naar het ziekenhuis en er kwam politie bij om het gevecht te stoppen. Dit is een extreem voorbeeld van het verzet tegen de maatregelen. Waar komt dat verzet vandaan?

Inschattingsfout

Dit verzet, dat zich kan uiten in agressie zoals we zien in het hierboven beschreven voorval, kan op verschillende manieren verklaard worden. Ten eerste zijn wij mensen (helaas) niet zo goed in het inschatten van risico’s. Omdat we vaak té snel denken, worden we regelmatig overvallen door een effect dat wellicht niet aansluit bij onze intentie. Dit komt omdat we gebruikmaken van ‘heuristieken’ voor de meeste van onze beslissingen. Dit zijn als het ware de ‘korte routes’ in ons brein, in plaats van een lang, rationeel gedachtenproces.

Ver-van-je-bed

Omdat de meesten van ons niet direct de gevolgen van corona zien, vinden we het moeilijk om het risico van het virus goed in te schatten. Er wordt in het nieuws gesproken over ‘een stille ramp’ in verband met het virus, zoals afgelopen week over het grote aantal sterfgevallen in verzorgingstehuizen. Daarnaast is het risico volgens veel mensen ook niet eens voor henzelf, maar voor een mogelijke oma die ze zouden kunnen besmetten. En waarom zouden we in godsnaam ons hele leven overhoopgooien voor een ver-van-je-bed-show?

Autonomie

Maar die agressie die je bij sommige mensen ziet kan niet helemaal verklaard worden door alleen een slechte risicoanalyse. Hier spelen nog andere processen een rol. Eén daarvan is onze menselijke behoefte aan autonomie. In een van de belangrijkste psychologische theorieën wordt de behoefte aan autonomie gezien als één van de drie psychologische basisbehoeften (samen met competentie en verbinding). Als we worden geschonden in onze autonomie, en dat worden we – we worden letterlijk beperkt in onze bewegingsvrijheid -, kan dit voor boosheid, angst en verdriet zorgen. Dit uit iedereen anders, en het verschilt per persoon, maar sommige mensen zullen er dus boos van worden. Het vervullen van een van onze kernbehoeften wordt ons dus op dit moment onmogelijk gemaakt. Als je er zo naar kijkt is het helemaal niet zo gek om daartegen in verzet te gaan.

Angst

Een laatste verklaring is angst. Veel mensen voelen in deze tijd angst, omdat ze bang zijn om ziek te worden of om bijvoorbeeld hun baan te verliezen. En ook dat is niet zo gek, want er is heel veel onzeker. We weten nog weinig over dit virus, en over wat er na deze crisis gaat gebeuren. En dit maakt mensen onzeker of bang. Sommige mensen uiten hun angst in agressie, omdat angst geen fijn gevoel is .

Angst zorgt ervoor dat je je klein en hulpeloos voelt, terwijl boosheid krachtig en sterk voelt. Het is een onbewuste keuze om de emotie angst dan te uiten in agressie of boosheid, en eigenlijk is dit een manier om onszelf te beschermen. Boosheid is wel een manier om je angst te uiten die vaak veel negatieve gevolgen heeft. Omdat we er anderen pijn mee doen, en omdat onze échte emotie, namelijk angst, niet geuit en dus ook niet gezien wordt. Een goede manier om bij jezelf na te gaan of dit bij jou ook gebeurt is door bij jezelf na te gaan wat er nou achter dat bozige gevoel van verzet zit. Als het angst is, is het belangrijk om dáár iets mee te doen, om de boosheid te verminderen.

Geen vrijbrief

De boosheid en het verzet die we zien (en waarschijnlijk zelf ook voelen, ik in ieder geval wel!) is dus te verklaren. Maar betekent dat dat iedereen nu een vrijbrief heeft om maatregelen te overtreden, of zelf boosheid en agressie te uiten tegen mensen die ze erop wijzen dat ze zich er wel aan moeten houden? Dat lijkt me niet. Natuurlijk is geweld uit den boze en de passief agressieve reacties van mensen op straat en in de supermarkt zijn heel vervelend. Maar het begrijpen van de ander kan wel helpen bij het aanpakken van het probleem.

Compassie

Als we op boosheid reageren met boosheid, komen we nergens. Door begrip te tonen voor de moeilijke situatie waar de ander zich in bevindt (zo moeilijk dat die persoon er kwaad van wordt) kunnen we erop reageren met compassie. Er komt dan ruimte voor de emoties van de ander, en ook voor het zoeken naar een oplossing. Zo kan je ook op jezelf reageren als je verzet voelt. Het is namelijk best een moeilijke situatie dit, en daar mag je best op reageren met wat zelfcompassie. Vaak kan je dit laatste pas als je je eigen boosheid toch even wat aandacht geeft.

People reacted to this story.
Show comments Hide comments
Comments to: Waarom willen we ons verzetten tegen de coronamaatregelen?
  • Avatar
    mei 9, 2020

    Je vergeet nog één argument: Omdat je logisch gezien weet, dat de maatregelen niet terecht zijn en je je beseft dat je onderdrukt wordt júist door die mensen die enkel vanuit angst reageren. Maar dat wil je vast niet benoemen.

    Reply
  • Avatar
    mei 9, 2020

    Awaiting moderation 🙂 Nuf said.

    Reply
    • Avatar
      mei 12, 2020

      Gezonde mensen verbieden een normaal leven te leiden en de economie verzieken.

      Reply
Write a response

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Attach images - Only PNG, JPG, JPEG and GIF are supported.

Care4Corona Fotoboek

Een selectie uit de 2.700 inzendingen voor de Care4Corona Fotowedstrijd, verzameld en gebundeld in dit unieke fotoboek. De heftige, ontroerende en inspirerende foto’s met verhalen laten een compleet beeld zien van de eerste maanden van de Coronacrisis in Nederland.

Bestel

Hou me op de hoogte?

Schrijf je in en blijf per mail op de hoogte van nieuwe artikelen:

Door je in te schrijven ga je akkoord met onze Privacyverklaring.

Login

Welcome to Typer

Brief and amiable onboarding is the first thing a new user sees in the theme.
Join Typer
Registration is closed.